مىباشد از براى عقلاء و اولو الابصار ، و عبرتى است از براى صاحبان اعتبار ، و سبب است از براى انتظام امور كليّهء عباد در معظم كارهاى معاشيّه و معاديّه . پس عقلا و اهل تدبّر و اهل بصيرت و تفكّر به ديدن آنها و تفكّر كردن در خلقت و آفرينش اجرام سماويّه و ارضيّه و در بديع فطرت و خوبى صنع فلك دوّار با حسن « 1 » و بهاء تلقّى كنند به سوى انواع معرفة اللّه و كمال ، و فريفته نشوند به زخارف و زينتهاى آنها كه عن قريب ، فانى و باطل و سريع الزّوال است . و ايضا در اين سوره بعد از اين آيهء مباركه در خصوص محكم كارى و اتقان صنع و حكمت بالغهء خود مىفرمايد و خطاب با عقلاء و اهل تفكّر مىكند و منع از كفر و كفران مىكند كه : أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّمواتِ وَ الأَرْضَ كَانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَىْءٍ حَىٍّ أَ فَلا يُؤْمِنُونَ . وَ جَعَلْنا فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِهِمْ وَ جَعَلْنا فيها فِجاجاً سُبُلاً لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ . وَ جَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً وَ هُمْ عَنْ آياتِها مُعْرِضُونَ . وَ هُوَ الَّذِى خَلَقَ الَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ كُلٌّ في فَلَكٍ يَسْبَحُونَ . « 2 » و در سورهء مؤمنون از براى مؤمنين و موقنين مىفرمايد : وَ لَقَدْ خَلَقْنا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرائِقَ وَ ما كُنَّا عَنِ الْخَلْقِ غافِلينَ . وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍ فَاسْكَنَّاهُ فِي الأَرْضِ وَ إِنّا عَلى ذَهابٍ بِهِ لَقادِرُونَ . « 3 » و در سورهء عنكبوت از براى اصحاب بصيرت مىفرمايد : خَلَقَ اللّهُ السَّمواتِ وَ الأَرْضَ بِالحَقِّ إِنَّ في ذلِكَ لايَةً لِلْمُؤْمِنينَ [ 1 ] و در سورهء روم مىفرمايد : وَ مِنْ آياتِهِ خَلْقُ السَّمواتِ وَ الارْضِ وَ اخْتِلافُ الْسِنَتِكُمْ وَ الْوانِكُمْ انَّ في ذلِكَ لاياتٍ لِلْعالَمينَ * ( . . . * ) وَ مِنْ اياتِهِ انْ تَقُومَ السَّماءُ وَ الْأَرْضُ بِامْرِهِ ثُمَّ إِذا دَعاكُمْ دَعْوَةً مِنَ الْأَرْضِ إِذا انْتُمْ تَخْرُجُونَ . [ 2 ]

--> [ 1 ] العنكبوت : 44 ، ع : « بالحق انّ في ذلك لآية للمؤمنين » را ندارد . [ 2 ] الروم : 22 و 25 ، ع : « و در سورهء روم مىفرمايد : و من آياته خلق السموات و الارض » را ندارد . ( 1 ) ى : با حس . ( 2 ) الانبياء : 33 - 30 . ( 3 ) المؤمنون : 17 و 18 .